Wat is het verschil tussen SA en S200 rookwerendheid?

Rookwerendheid betekent dat een constructie rooklekkage beperkt, zodat rook zich minder snel door een gebouw verspreidt. Het doel is om vluchtroutes langer rookvrij te houden en meer tijd te creëren voor evacuatie.

Bij brandveiligheid ligt de focus vaak op brandwerendheid, zoals EI-waarden. In de praktijk is rook echter vaak gevaarlijker dan vuur zelf. Rook verspreidt zich sneller, beperkt het zicht en bevat giftige stoffen. Daarom is rookwerendheid een essentieel onderdeel van een goed brandveiligheidsconcept, zeker in utiliteitsbouw en gebouwen met een publieke functie.

SA rookwerendheid is bedoeld om koude rook tegen te houden bij omgevingstemperatuur. De test wordt uitgevoerd bij circa 20 graden Celsius en meet hoeveel rook onder druk door een constructie kan lekken.

SA wordt vooral toegepast om rookverspreiding in een vroeg stadium van een brand te beperken. Op dat moment is de rook vaak nog relatief koud, maar kan deze zich al snel via gangen, trappenhuizen en schachten verspreiden.

Typische toepassingen van SA rookwerendheid zijn:
• doorgangen in gangen en verkeersruimten
• trappenhuizen en vluchtroutes
• scheidingen tussen rookcompartimenten in utiliteitsgebouwen

In veel situaties is SA voldoende om rookbeheersing in de beginfase van een brand te realiseren.

S200 rookwerendheid beperkt rooklekkage bij zowel omgevingstemperatuur als bij 200 graden Celsius. Deze classificatie houdt rekening met rook die warmer wordt en zich agressiever door kieren en naden verplaatst.

Wanneer een brand zich ontwikkelt, stijgt de rooktemperatuur snel. Door thermiek en drukverschillen wordt rook dan letterlijk door elke opening gedrukt. S200 stelt daarom zwaardere eisen aan de rookdichtheid van een constructie.

S200 wordt vaak toegepast in situaties waar:

• rook snel warm kan worden

• grote rookvolumes ontstaan

• rookbeheersing cruciaal is voor de veiligheid

Denk hierbij aan parkeergarages, grote atria, industriële gebouwen en complexe utiliteitsprojecten.

SA richt zich op koude rook bij circa 20 graden, terwijl S200 ook bescherming biedt tegen warme rook tot 200 graden. Het verschil zit dus in de temperatuur waarop de rookwerendheid aantoonbaar is.

In de praktijk betekent dit dat S200 breder inzetbaar is dan SA. Een S200-oplossing voldoet ook aan de eisen voor koude rook, maar een SA-oplossing is niet automatisch geschikt voor warme rook.

Belangrijk is dat de keuze altijd aansluit bij het brandveiligheidsconcept en de aannames over rookontwikkeling binnen het gebouw.

Een rookwerende deur is ontworpen om rookverspreiding tussen compartimenten te beperken. Dit gebeurt door een combinatie van een passend deurblad, afdichtingen en een juiste montage.

Een rookwerende deur is altijd een totaaloplossing. De rookwerendheid wordt bepaald door:
• het deurblad
• het kozijn
• hang- en sluitwerk
• kierdichting en valdorpels
• de montage op locatie

Afhankelijk van de eisen kan een rookwerende deur worden uitgevoerd met SA of S200 rookwerendheid. In veel gevallen wordt rookwerendheid gecombineerd met brandwerendheid, zodat rook en vuur beide worden tegengehouden.

Een rookwerendscherm is een flexibele oplossing om rookverspreiding te beheersen in grote open ruimtes. Het scherm wordt meestal automatisch aangestuurd en sluit bij brand om rook te geleiden of te begrenzen.

Rookwerendschermen worden veel toegepast op plekken waar vaste bouwkundige scheidingen niet wenselijk zijn, maar rookbeheersing wel noodzakelijk is. Denk aan entrees, winkelcentra, atria en parkeergarages.

Afhankelijk van de situatie kan een rookwerendscherm worden uitgevoerd met:
• SA rookwerendheid voor koude rook
• S200 rookwerendheid voor warme rook

RA en R200 zijn aanduidingen voor rookdoorgang die vooral in Nederlandse regelgeving en documentatie voorkomen. RA wordt meestal gebruikt voor koude rook, terwijl R200 betrekking heeft op rook bij verhoogde temperatuur.

Deze termen worden regelmatig verward met SA en S200, maar ze zijn niet automatisch gelijk. Ze komen voort uit een andere systematiek en worden vaak aangetroffen in bestaande bouw, renovatieprojecten of oudere bestekken.

Bij RA en R200 is het extra belangrijk om te controleren:
• welke meetmethode is gebruikt
• welke norm of richtlijn van toepassing is
• hoe de rookwerendheid praktisch is gerealiseerd

SA en RA richten zich op koude rook, S200 en R200 op warme rook, maar de achtergrond verschilt. Onderstaande tabel geeft een duidelijk overzicht.

Het verschil tussen SA en S200 zit in de testtemperatuur én in de manier waarop de kierafdichting, met name aan de onderzijde, wordt meegenomen.
SA wordt getest bij omgevingstemperatuur en richt zich op koude rook, terwijl S200 ook wordt getest bij 200 graden Celsius en daardoor hogere eisen stelt aan de afdichtingen van alle naden en kieren.

Bij de SA-test wordt rooklekkage gemeten bij circa 20 graden. In deze testopstelling ligt de nadruk vooral op de afdichting aan de zijkanten en bovenzijde van de deur. In veel gevallen kan een deur SA behalen zonder actieve afdichting aan de onderzijde, afhankelijk van hoe de test is uitgevoerd.

Bij S200 wordt dezelfde deur daarnaast getest bij verhitte rook tot 200 graden. Door de hogere temperatuur ontstaat meer druk en thermiek, waardoor rook veel sneller door kieren wordt geperst. Om deze test te halen is in de praktijk vrijwel altijd extra afdichting nodig, vaak ook aan de onderzijde, bijvoorbeeld met een valdorpel of een vaste drempel.

Kort gezegd:
SA kijkt of rook bij lage temperatuur wordt tegengehouden, S200 toetst of de deur ook onder warmere, zwaardere omstandigheden rookdicht blijft. Dat verschil zie je direct terug in de uitvoering en detaillering van de deur.

SA is vaak voldoende bij vroege rookbeperking, terwijl S200 nodig is wanneer rook ook bij hogere temperaturen beheerst moet blijven. De juiste keuze hangt af van de gebruiksfunctie, het gebouwontwerp en het brandveiligheidsconcept.

Bij eenvoudige compartimentering kan SA passend zijn. In situaties met grotere rookvolumes of langere vluchttijden ligt S200 meer voor de hand. De keuze moet altijd onderbouwd zijn en aansluiten bij de uitgangspunten van het ontwerp.

Het verschil tussen SA en S200 rookwerendheid zit in de temperatuur waarop rooklekkage wordt getest. SA is bedoeld voor koude rook, terwijl S200 ook bescherming biedt tegen warme rook tot 200 graden Celsius. RA en R200 worden daarnaast gebruikt in de Nederlandse context, maar vragen om een zorgvuldige interpretatie.

Door de juiste rookwerende oplossing toe te passen, draag je direct bij aan veilige vluchtroutes en effectieve rookbeheersing binnen een gebouw.