Brandscherm voor een grote sparing: afmetingen, windbelasting en wat er mogelijk is

Een brandcompartimentering moet bij brand betrouwbaar sluiten en de gevraagde weerstandsduur halen, of het nu gaat om 30, 60 of 120 minuten. Bij kleine openingen lukt dat goed met een brandwerende deur. Maar bij sparingen van meer dan een paar meter breed wordt het al snel zoeken naar alternatieven.

Vaste brandwerende wanden zijn constructief mogelijk, maar zetten de functie van de doorgang op slot. Transportbanden, vorkheftrucks of logistieke stromen kunnen dan niet meer ongehinderd passeren. Rolluiken en roldeuren zijn een optie voor middelgrote openingen, maar ook die hebben praktische limieten wat betreft breedte en hoogte. Een brandscherm van brandwerend textiel biedt bij zeer grote sparingen de meeste flexibiliteit, zowel in maatvoering als in integratie met de bouwkundige situatie.

Dit is de meest gestelde vraag bij grote projecten, en het antwoord is genuanceerder dan een simpel getal. De maximale afmetingen van een brandscherm hangen af van het type scherm, de fabrikant en de specifieke certificering.

In de praktijk gelden de volgende bandbreedtes als richtlijn:

• Breedte: brandschermen worden geleverd tot circa 10 a 12 meter per sectie, afhankelijk van de leverancier en het gebruikte doekmateriaal.
• Hoogte: openingen tot circa 6 a 8 meter zijn uitvoerbaar, waarbij de exacte limiet afhankelijk is van het gewicht van het doek en de draagconstructie.
• Combinaties: voor sparingen die breder zijn dan één scherm aankan, worden meerdere schermen naast elkaar geplaatst met een overlappende rand, zodat er geen kier ontstaat.

Wat hierbij belangrijk is: de afmetingen die een fabrikant in zijn technische documentatie opgeeft, zijn alleen geldig als het scherm ook daadwerkelijk op die maat is getest en gecertificeerd. Niet elk scherm dat op papier groter kan, heeft een certificaat voor die afmeting. Controleer dit altijd voordat je een oplossing specificeert.

Meer achtergrond over toepassingen en maatvoering vind je op de productpagina van rook- en brandschermen bij BrandNorm.

Bij openingen van meer dan 10 meter kies je voor een meersectieopstelling. Twee of meer brandschermen worden naast elkaar gehangen, elk met een eigen kastje en eigen aandrijving. De schermen activeren gelijktijdig via de brandmeldinstallatie. De overlapzone tussen de schermen, doorgaans 100 tot 200 millimeter, zorgt ervoor dat er geen opening blijft bestaan.

Bij dit soort brede sparingen is de engineeringfase cruciaal. De schermen moeten synchroon zakken, de overlapsturing moet kloppen en de aansluiting op de wanden aan weerszijden moet luchtdicht zijn. Dit vraagt om nauwkeurige maatopname op locatie en een goede afstemming tussen de leverancier, de aannemer en de installateur van de brandmeldinstallatie.

Dit is een vraag die in de praktijk vaker opduikt dan je zou verwachten, en terecht. Brandschermen worden soms toegepast in of nabij buitenopeningen, in hallen met grote deuren die open staan, of in gebouwen waar er bij brand trekverschillen ontstaan door de ventilatie of RWA-installatie (rook- en warmteafvoer).

Een brandscherm van textiel heeft geen stijve constructie. Het doek hangt vrij en wordt aan de onderzijde en zijkanten geleiding gegeven via aluminium of stalen geleiderails. Windbelasting en overdruk kunnen ervoor zorgen dat het doek uitbuigt of dat de sluiting minder goed aansluit.

Fabrikanten testen hun schermen op een maximale luchtdoorlatendheid en overdrukbestendigheid. Voor een scherm dat wordt ingezet in een ruimte met RWA-installatie of in de buurt van een buitenopening, is het essentieel om vooraf te bepalen welke drukbelasting het scherm moet kunnen opvangen. Dit is geen detail, maar een ontwerpeis die bepaalt welk type scherm je kunt toepassen.

Bij projecten waar windbelasting of overdruk een rol speelt, is een overleg met de leverancier en eventueel een bouwfysisch adviseur noodzakelijk. BrandNorm adviseert hierover en helpt bepalen welke oplossing technisch verantwoord is voor de specifieke locatie. Bekijk daarvoor ook de pagina over brandwerende rolluiken, die bij bepaalde toepassingen een stijvere constructie bieden.

Een brandscherm is geen lichtgewicht accessoire. Afhankelijk van de afmeting kan het totaalgewicht van een scherm met kastje en aandrijving oplopen tot 300 a 500 kilogram of meer. De constructie boven de sparing moet dat gewicht kunnen dragen, inclusief dynamische krachten bij het zakken van het scherm.

Daarnaast gelden er eisen aan de wanden en sponningen waartegen het scherm afsluit. Als het scherm aan de zijkanten niet goed aansluit op een muur of kolom, telt de constructie niet mee als gesloten brandscheiding. Bij sparingen in vloeren (voor liften of trappenhuizen) zijn er aanvullende eisen voor de afdichting aan de onderzijde.

In de ontwerpfase van een nieuwbouwproject is dit goed in te plannen. Bij renovaties of herontwikkeling van bestaande panden vraagt dit vaak om aanvullend onderzoek. Een constructeur moet dan beoordelen of de bestaande draagconstructie geschikt is, of dat er versterkingen nodig zijn.

Er zijn situaties waarbij andere brandwerende oplossingen schlweg niet meer mogelijk zijn. Dat is het geval als de sparing te groot is voor een gecertificeerde deur of roldeur, als de functie van de opening (doorlopend transport, vrije doorgang) niet verenigbaar is met een mechanische deur, of als de architect of eigenaar om esthetische redenen kiest voor een onzichtbare oplossing.

In al die gevallen is een brandscherm van brandwerend textiel de aangewezen oplossing, mits het scherm gecertificeerd is voor de gevraagde brandklasse en de projectspecifieke afmetingen. De kennisbankpagina wat is een brandscherm? geeft een goed beeld van de werking en typische toepassingsgebieden.

Een brandscherm is een actief brandveiligheidssysteem en moet jaarlijks worden geïnspecteerd. Dit geldt voor alle brandschermen, maar bij grote schermen is het extra belangrijk om de mechanische onderdelen, de geleiderails en de aandrijving goed te controleren. Een zwaar scherm dat jarenlang niet wordt bewogen, kan vastlopen of langzamer zakken dan getest, wat bij brand fatale gevolgen kan hebben.

Zorg bij oplevering dat het onderhoud contractueel is geregeld, dat er een logboek wordt bijgehouden en dat de verantwoordelijke voor het gebouw weet welke partij de jaarlijkse keuring uitvoert. Dat is niet alleen goed beheer, het is ook een verplichting vanuit de wet en het Bouwbesluit.

De prijs van een brandscherm voor een grote sparing hangt af van de breedte en hoogte van de opening, het aantal secties, de gevraagde brandklasse en de complexiteit van de aansluiting op de brandmeldinstallatie en de bouwkundige constructie. Een scherm van 8 meter breed vraagt om een andere engineeringaanpak dan een standaard opening van 2,5 meter.

Wat altijd geldt: een maatwerktraject begint met een goede maatopname en een duidelijke omschrijving van de gebruiksfunctie. Op basis daarvan maakt BrandNorm een offerte die aansluit op het project, niet op een standaardoplossing die er wel ongeveer bij past.

Heb je een project met een brede of hoge sparing waarbij brandcompartimentering noodzakelijk is? Neem contact op via brandnorm.nl voor een vrijblijvend adviesgesprek of een concrete offerteaanvraag.